Fyrstu višbrögš framkvęmda­stjórnar Evrópu­sam­bands­ins viš dómi EFTA-dóm­stóls­ins ķ lok janśar 2013, žar sem stašfest var aš Ķsland bęri ekki įbyrgš į Icesave-reikn­ingum Lands­banka Ķs­lands, voru aš lżsa žvķ yfir aš nišurstašan skipti engu mįli fyrir rķki sambandsins. Žau bęru engu aš sķšur įbyrgš į innstęšu­trygg­inga­sjóšum sem starfręktir vęru innan landamęra žeirra. Višbrögšin komu ekki beinlķnis į óvart ķ ljósi žess aš fram­kvęmda­stjórnin hafši įšur ekki ašeins sett žaš sem skilyrši fyrir inngöngu Ķslands ķ Evrópusambandiš aš Ķslendingar tękju į sig įbyrgšina į Icesave-reikningunum heldur beitt sér meš beinum hętti gegn landinu fyrir EFTA-dómstólnum.

 

Fyrir vikiš er žaš nokkuš sérstakt žegar reynt er aš fegra inn­göngu ķ Evrópu­sambandiš meš žeim rökum aš ašild Ķslands aš regluverki sambandsins, sem tekiš hefur veriš upp aš hluta til hér į landi ķ gegnum samninginn um Evrópska efnahags­svęšiš (EES), hafi leitt til žess aš lagarökum Breta og Hollendinga hafi veriš hafnaš. Raunveruleikinn er sį aš ašild landsins aš EES-samn­ingn­um og illa hannaš regluverk Evrópu­sambandsins gerši śtrįs stóru bankanna žriggja, Landsbanka Ķslands, Kaupžings og Glitnis, mögulega meš žeim hętti sem stašiš var aš henni og sem sķšan leiddi til Icesave-deilunnar viš brezk og hollenzk stjórnvöld. Regluverkiš įtti žannig stóran žįtt ķ aš skapa Icesave-mįliš.

Žegar rįšamenn ķ Brussel stóšu sķšan frammi fyrir žvķ aš banka­hruniš į Ķslandi hefši afhjśpaš fataleysi regluverks Evrópu­sam­bandsins um innistęšu­tryggingar žegar virkilega į reyndi, svo vķsaš sé ķ ęvintżri H.C. Andersen, įkvįšu žeir aš ašildarrķki EES skyldu bera įbyrgš į einkareknum innistęšu­trygginga­sjóšum innan landamęra žeirra. Žrįtt fyrir aš tekiš vęri skżrt fram ķ tilskipun sambandsins um innistęšu­tryggingar aš opinberum ašilum vęri óheimilt aš veita slķka bakįbyrgš til žess aš tryggja aš bankar ķ minni rķkjum stęšu ekki lakar aš vķgi en samkeppnis­ašilar žeirra ķ stęrri rķkjum sem gętu stęršar sinnar vegna veitt bönkum sķnum mun öflugari stušning ef į žyrfti aš halda.

Žannig kaus Evrópusambandiš aš tślka eigiš regluverk į annan hįtt eftir fall ķslenzku bankanna en gert hafši veriš įšur og fram kom ķ žvķ efnislega. Nokkuš sem dómstóll sambandsins myndi aš öllum lķkindum leggja blessun sķn yfir ef į reyndi. Meš öšrum oršum įkvaš Evrópusambandiš ķ raun aš fórna Ķslendingum žegar žjóšin stóš hvaš höllustum fęti til žess aš fela gallana ķ eigin regluverki. Vęntanlega hefur réttlętingin veriš sś aš fórna mętti minni hagsmunum fyrir meiri. Vert er ķ žvķ sambandi aš rifja upp aš ef Ķsland vęri hluti af Evrópusambandinu vęri žaš minnsta rķki žess. Hętt er žannig viš aš innan žess yršu ķslenzkir hagsmunir seint taldir vega žyngra en ašrir.

hjortur@mbl.is

Hjörtur J. Gušmundsson

Tekiš hér śr opnum gagnabanka Morgunblašsins.