ĘTLI STEFĮN MĮR STEFĮNSSON VITI UM ŽETTA??

Lfiexcl;rus L. Blfpara;ndal                          

ESA vildi verja banka ķ Evrópu og nota Ķsland sem fórn meš grófu lagabroti og mannréttindabroti gegn ķslenskum lögreglumönnum, sjómönnum, slökkvilišsmönnum, strętóbķlstjórum og verkamönnum.  Og aš ég minnist ekki į gamalmenni og ungmenni landsins sem mun blęša illilega komist ICESAVE 3 kśgunin ķ gegn. 

Gįtu menn sem rįku einkabanka į erlendri grundu fjarlęgra landa og ręndu bankana aš innan og žaš undir eftirliti og starfsleyfi stjórnvalda hinna fjarlęgu landa, gert alžżšu óviškomandi lands aš grišarlegum skuldunauti erlendu veldanna??  NEI, žjófar hafa ekki žaš vald.  

Ķ nešanveršri grein frį 4. jśnķ sl. rökstuddu félagarnir Lįrus L. Blöndal hęstaréttarlögmašur og Stefįn Mįr Stefįnsson lagaprófessor ólögmęti ICESAVE kröfunnar gegn ķslenska rķkinu.  Veit Stefįn Mįr Stefįnsson aš fyrrum félagi hans fyrir skömmu sé nś farinn aš blekkja og fara meš rangfęrslur žvert gegn öllum žeirra fyrri rökstušningi gegn ICESAVE naušunginni??  Ętli Stefįn Mįr viti aš Lįrus hafi nś sjįlfur lagst į sveif meš pólķtķska bįkninu ESA, Evrópustórveldinu og ICESAVE-STJÓRNINNI ķ stušningi žeirra viš kśgun bresku og hollensku rķkisstjórnanna gegn ķslenskum verkamönnum??

Elle Ericsson.


-----------------------------------------------------------------------------------------
Lįrus L. Blöndal og Stefįn Mįr Stefįnsson:

Įminning ESA.
(Morgunblašiš 4. jśnķ 2010.)


Inngangur
    Žann 26. maķ 2010 sendi Eftirlitsstofnun EFTA, hér ESA, ķslenskum stjórnvöldum svonefnt įminningarbréf vegna Icesave-mįlsins. Žar var komist aš žeirri nišurstöšu aš ķslensk stjórnvöld hefšu brotiš gegn tilskipun 94/19/EB (um innlįnatryggingakerfi) žar sem Ķsland hefši ekki greitt breskum og hollenskum sparifjįreigendum lįgmarkstryggingu samkvęmt tilskipuninni ķ kjölfar falls Landsbankans. Žį var Ķsland einnig tališ hafa brotiš gegn 4. gr. EES- samningsins sem fjallar um bann gegn misrétti.
    Hlutverk ESA er aš tryggja fullnustu EFTA/EES-rķkjanna į EES-samningnum. Stofnunin er sjįlfstęš ķ störfum sķnum og ber aš taka hlutlęgar įkvaršanir į lögfręšilegum grunni įn tillits til hagsmuna ašila. Viš höfum įšur sett fram sjónarmiš okkar ķ svonefndum Icesave- mįlum sem hér verša ekki endurtekin. Žar var komist aš gagnstęšum nišurstöšum um bęši fyrrgreind atriši. Hér veršur gerš grein fyrir hvers vegna viš erum ósammįla nišurstöšum ESA.

Tryggingasjóšur innistęšueigenda
    Įkvešnar reglur eru um inngreišslur ķ Tryggingasjóš innistęšueigenda og fjįrfesta samkvęmt lögum 98/1999. Skal heildareign innistęšudeildar sjóšsins nema aš lįgmarki 1% af mešaltali tryggšra innistęšna ķ višskiptabönkum og sparisjóšum į nęstlišnu įri og er žaš ķ góšu samręmi viš žaš sem vķša tķškast annars stašar ķ Evrópu. Engar reglur eru um žaš ķ višeigandi tilskipunum hvernig fjįrmagna eigi sjóšina. Ekki viršist neinn įgreiningur um aš ķslensku reglurnar hafi veriš tilkynntar ESA og er ekki kunnugt um aš neinar athugasemdir hafi komiš fram.

Forśrskuršur dómstóls ESB
    ESA styšur nišurstöšu sķna m.a. viš forśrskurš dómstóls ESB ķ mįli 222/02 (Paul o.fl.). Paul og fleiri ašilar höfšu lagt innistęšur sķnar ķ banka sem varš gjaldžrota og töpušu fé af žeim sökum. Žeir höfšušu žvķ mįl ķ Žżskalandi gegn žżska rķkinu žar sem krafist var skašabóta vegna seinkunar į innleišingu tilskipunar 94/19 og ófullkomins eftirlits bankaeftirlitsins žar ķ landi ķ žvķ sambandi. Ķ forśrskuršinum voru m.a. 3. og 7. gr. tilskipunarinnar til umręšu. Töldu sóknarašilar aš tjóni žeirra hefši veriš afstżrt ef fyrrgreindra įkvęša hefši veriš gętt.
    Mįl žetta fjallar žvķ ekki um tryggingakerfin sem slķk, forsendur žeirra eša starfsemi heldur um bótakröfur sem taldar voru żmist hafa oršiš til viš žaš aš eftirliti var ekki sinnt eša aš tilskipuninni hefši ekki veriš hrundiš ķ framkvęmd į réttum tķma.
    Ķ mįli žvķ sem hér er til umfjöllunar eru žessi atriši ekki til umręšu, heldur hvort ķslenska rķkiš beri įbyrgš į žvķ aš ekki reyndist nęgilegt fé ķ Tryggingarsjóšnum til fullnustu skuldbindinga viš fall bankanna. Af žessum sökum teljum viš fjarri lagi aš gefa almennum ummęlum dómsins ķ 27. og 28. gr. fyrrgreinds mįls vęgi varšandi Icesave-mįliš meš žeim hętti sem ESA gerir. Dómurinn segir ekkert um žaš įlitaefni sem viš er aš glķma ķ Icesave- mįlinu. Viš teljum žvķ aš nišurstaša ķ mįlinu verši ekki studd viš žennan dóm.

Samhengi og markmiš
    ESA gefur ķ skyn aš tilskipunina eigi aš tślka ķ samhengi og eftir markmišum sķnum. Žessu erum viš sammįla. ESA vķsar m.a. ķ 7. og 10. gr. umręddrar tilskipunar og ķ 8., 9. og 24. gr. ašfaraorša hennar mįli sķnu til stušnings. Viš teljum aš žessar tilvķsanir gefi villandi mynd af žvķ samhengi og markmišum sem keppt er aš. Viš lķtum svo į aš tilvķsun til 8. og 9. gr. eigi ekki viš ķ mįli žessu žar sem žęr taka ekki į žvķ įlitaefni sem hér liggur fyrir. Um 24. gr. veršur fjallaš sérstaklega hér į eftir. Aš öšru leyti er ašallega byggt į 1. mgr. 7. gr. tilskipunarinnar žar sem segir:
    Innlįnatryggingakerfin tryggja aš samanlögš innlįn hvers innstęšueiganda séu tryggš upp aš 20.000 ECU ef innlįnin verša ótiltęk.
    Viš bendum į aš innlįnsstofnanir bera sjįlfar kostnaš af fjįrmögnun kerfanna og mį ķ žvķ sambandi ekki stefna stöšugleika bankakerfis ašildarrķkis ķ hęttu, sbr. 23. gr. ašfaraoršanna. Žaš eru tryggingarkerfin žannig fjįrmögnuš sem eiga aš tryggja žetta en ekki ašildarrķkin. Hvernig fęr žetta samręmst nišurstöšu ESA um aš ašildarrķki beri įbyrgš (į ensku: obligation of result) ef eitthvaš vantar upp į greišslur śr tryggingarsjóšunum?
    Viš bendum einnig į aš tilskipunin er lišur ķ aš aušvelda lįnastofnunum aš starfa yfir landamęri. Viš slķka ašgerš žarf aš gęta hagsmuna sparifjįreiganda. Jafnframt er ljóst aš ekki mį raska samkeppnisskilyršum, sbr. t.d. 13. gr. ašfaraoršanna. Ķ stuttu mįli mį segja aš umręddar lįnastofnanir skuli starfa aš einkarétti žar sem samkeppnisskilyrši gilda. Rķkisįbyrgš kemur žvķ žarna ekki til įlita og er ķ reynd andstęš žessu kerfi. Nišurstaša ESA felur žvķ ķ sér žversögn aš žessu leyti.
    Af framangreindu veršur sś meginįlyktun dregin aš samhengi og markmiš umręddrar tilskipunar eru ekki žau sem ESA segir heldur nįnast öndverš viš žaš.

Įkvęši um įbyrgš
    Ķ 24. gr. ašfaraorša tilskipunarinnar segir:
    Tilskipun žessi getur ekki gert ašildarrķkin eša lögbęr yfirvöld žeirra įbyrg gagnvart innstęšueigendum ef žau hafa séš til žess aš koma į einu eša fleiri kerfum višurkenndum af stjórnvöldum sem įbyrgjast innlįn eša lįnastofnanirnar sjįlfar og tryggja aš innstęšueigendur fįi bętur og tryggingu ķ samręmi viš skilmįlana ķ žessari tilskipun.
    ESA gerir žessa grein aš sérstöku umtalsefni og telur sig leiša lķkur aš žvķ aš ašildarrķki verši įbyrgt ef žaš kemur ķ ljós aš eftirlitskerfiš dugi ekki til žess aš greiša allt aš 20.000 evrur til hvers innistęšueigenda. Žessi nišurstaša er röng svo og forsendur hennar aš okkar mati.
    Hér er ķ fyrsta lagi ljóst aš ašildarrķkin eru ekki įbyrg hafi žau komiš upp tryggingarkerfum eins og auškennd orš gefa til kynna. Žvķ getur ekki komiš til įbyrgšar nema kerfin séu ķ ósamręmi viš skilmįla tilskipunarinnar samkvęmt oršalagi įkvęšisins. Önnur skżring į žessu er ekki tęk ef hin auškenndu orš eiga aš geta haldiš. Sama nišurstaša veršur ef markmiš tilskipunarinnar og samhengi er tekiš meš ķ reikninginn. Ef tślkun ESA er rétt žį hefši aš sjįlfsögšu įtt aš kveša skżrt į um žaš ķ tilskipuninni aš rķkisįbyrgš vęri til stašar ķ staš žess aš taka sérstaklega fram aš svo vęri ekki.
    Žį er rétt aš fram komi aš innleišing tilskipunarinnar hér į Ķslandi var kynnt ESA į sķnum tķma. Ekki er vitaš til aš athugasemdir hafi veriš geršar viš hana.

Įbyrgš į Tryggingarsjóši
    ESA telur aš Tryggingarsjóšurinn sé ķ raun hluti ķslenska rķkisins žó aš hann sé sjįlfstęš stofnun aš einkarétti samkvęmt ķslenskum lögum. Af žvķ leiši aš brot Tryggingarsjóšsins megi heimfęra beint upp į ķslenska rķkiš. Nefnir ESA nokkra dóma dómstóls ESB žessu til stašfestingar.
    Žekkt er śr Evrópurétti aš stundum er litiš į opinber fyrirtęki sem opinber yfirvöld ķ żmsu samhengi, t.d. varšandi opinbera samninga. ESA nefnir önnur dęmi sem m.a. lśta aš stöšu stofnana žegar įkveša skal hvort tiltekin gerš eigi aš hafa bein réttarįhrif. Auk žess er minnst į mįl dómstóls EFTA E- 1/07.
    Skemmst er frį žvķ aš segja aš engin žessara dómsśrlausna er sambęrileg žvķ mįli sem hér er til umfjöllunar og geta žęr žvķ ekki talist nothęfar sem fordęmi. Žvķ ber aušvitaš aš halda til haga aš Tryggingarsjóšurinn er sjįlfstęš og óhįš stofnun meš eigin fjįrhag og eigin stjórn. Žaš er žó ekki ašalatrišiš heldur aš tryggingarkerfin ķ ašildarrķkjunum eru meš mismunandi hętti og sum hver óumdeilanlega einkarekin. Žaš stęšist žvķ hvorki samkeppnisreglur né forsendur tilskipunar 94/19 ef rķkisįbyrgš ętti aš gilda um sum žeirra en önnur ekki eftir žvķ hvort Tryggingarsjóšur eša sambęrilegt kerfi ķ öšrum ašildarrķkjum teldist opinber stofnun eša ekki. Viš teljum žvķ žessa nišurstöšu ESA ranga.

Sérstakar kringumstęšur
    Ķ įminningarbréfinu er fjallaš um sérstakar kringumstęšur. Žar kemur fram aš rķkisstjórn Ķslands telji aš tilskipunin eigi ekki viš ķ algeru efnahagshruni. Kvešst ESA vera ósammįla žessu og segir orš tilskipunarinnar sjįlfrar ekki styšja slķka įlyktun.
    Viš undirritašir teljum žessa umręšu ekki nįlgast kjarna mįlsins. Hins vegar teljum viš aš bankahrun eins og varš hér į landi sżni žaš betur en flest annaš aš hlutverk tryggingarsjóša sé ekki aš takast į viš slķka atburši. Ef svo hefši veriš hefši žurft aš greiša gķfurlegar fjįrhęšir inn ķ t.d. ķslenska Tryggingarsjóšinn sem nęmi óįsęttanlegu hlutfalli af heildarinnlįnum. Slķkt er aušvitaš óframkvęmanlegt enda er žaš stašfest ķ lokamįlsliš 24. mįlsgreinar ašfaraorša tilskipunarinnar žar sem segir aš fjįrmögnunin megi ekki stefna stöšugleika viškomandi bankakerfis ķ hęttu. Bankanefnd Frakklands samdi heildarskżrslu fyrir sešlabanka Frakklands įriš 2000 žar sem einmitt var bent į žessi atriši. Sama getur gilt viš stofnun og hraša śtženslu śtibśa erlendis. Getur žį fariš svo aš tryggingarkerfin rįši ekki viš slķkan hraša og aš langan tķma žurfi til aš jafna įstandiš.
    Af žessum sökum eiga sjónarmiš ESA ķ kafla 4.2. ķ įminningarbréfinu ekki viš og žį ekki heldur tilvķsun til dóms dómstóls EB ķ sameinušum mįlum C-19/1990 (Karella og Karellas).

Mismunun
    Ķ įminningarbréfinu er komist aš žeirri nišurstöšu aš meš neyšarlögunum hafi ķslensk stjórnvöld gert mun į sparifjįreigendum ķ ķslenskum śtibśum annars vegar og erlendum śtibśum hins vegar. Ķslenskar sparifjįreignir hafi veriš fęršar yfir ķ nżju bankana žar sem žęr hafi fengist greiddar aš fullu mešan erlendu sparifjįreigendurnir hafi ekki einu sinni fengiš lįgmarkstryggingu. ESA telur žetta fela ķ sér ólögmęta mismunun. Vķsar hśn m.a. til 1. mgr. 4. gr. tilskipunar 94/19 og 3. gr. ašfaraoršanna žvķ til stašfestingar.
    Žetta teljum viš ótęka nišurstöšu. Fyrrgreindar lagaheimildir eiga ķ fyrsta lagi ekki viš um mįlsatvik mįls žessa heldur taka žęr til žess aš tryggingarsjóšum ber aš mešhöndla alla jafnt viš įkvaršanir, t.d. um śthlutun. Žaš veršur aušvitaš aš gera. Hér er hins vegar ekki um žaš aš ręša heldur var meš neyšarrįšstöfunum reynt aš bjarga fjįrmįlakerfi landsins. Žį er og rangt aš ķslenskir sparifjįreigendur hafi fengiš greišslur aš fullu meš žeim hętti sem ESA heldur fram.
    Žegar litiš er į mįlavexti voru allir meginbankar landsins komnir aš hruni žegar neyšarlögin voru sett. Til žess aš tryggja fjįrmįlastarfsemi ķ landinu voru nżir bankar reistir śr rśstum hinna gömlu og m.a. teknar yfir žęr innistęšur sem innistęšueigendur įttu ķ bönkunum hér į landi. Fyrir žetta var greitt fullt verš en engin rķkisįbyrgš var fyrir greišslu žessara innistęšna og er ekki ennžį. Įstęša žessarar ašgeršar var vęntanlega sś aš ótękt var aš nįnast allar innistęšur ķ landinu žurrkušust śt ķ einu vetfangi. Ķ žessu atriši lį eina von Ķslands til aš halda uppi žvķ fjįrmįlakerfi sem var nįnast hruniš. Var lįtiš reyna į aš innistęšueigendur tękju ekki śt inneignir sķnar m.a. vegna tengsla sinna viš landiš. Reglunum var beitt įn mismununar žar eš erlendir rķkisborgarar eša menn bśsettir erlendis fengu aš žessu leyti sömu afgreišslu og ķslenskir. Sérstaklega skal tekiš fram aš innistęšueigendur erlends gjaldeyris fengu engan gjaldeyri greiddan af reikningum sķnum enda enginn gjaldeyrir til ķ landinu.
    Žegar litiš er til śtibśanna erlendis er allt önnur staša uppi. Fyrst ber aš taka fram aš reglum um žau var beitt įn mismununar aš žvķ leyti aš žęr giltu jafnt um Ķslendinga sem ašra. Ķ öšru lagi var um gjaldeyrisinnistęšur aš ręša. Eins og įšur var sagt fengu sparifjįreigendur hér enga fyrirgreišslu varšandi gjaldeyrisreikninga žeirra. Ķ žrišja lagi ber sķšan aš hafa ķ huga aš sparifjįreigendur erlendra śtibśa eru ekki ķ sömu tengslum viš Ķsland og žar meš björgun fjįrmįlakerfisins og žeir sem įttu innistęšur hér į landi. Var žvķ višbśiš aš žeir tękju śt innistęšur sķnar.
    Af framansögšu mį sjį aš žau atvik sem eftirlitsstofnunin ber saman eru ekki samanburšarhęf. Įkvöršun um žessar ašgeršir var tekin meš neyšarlögunum settum af Alžingi. Žessi įkvöršun gekk langt en enn hefur ekki veriš sżnt fram į aš unnt hefši veriš aš tryggja starfhęft fjįrmįlakerfi į Ķslandi meš öšrum minna ķžyngjandi śrręšum.

Annars konar misrétti
    Annars konar misrétti leišir af nišurstöšu ESA sem stofnunin nefnir ekki. Ef hśn vęri rétt gęti hśn bakaš smįum rķkjum gķfurlegar fjįrhagslegar skuldbindingar sem gętu settu fullveldisrétt žeirra ķ hęttu. Bankahruniš į Ķslandi sżnir žetta meš óyggjandi hętti. Žetta leišir af žvķ aš innlįnatryggingarkerfi ķ stęrri löndum eru betur undir žaš bśin aš taka viš fjįrhagslegum įföllum heldur en lķtil kerfi. Žetta žżšir svo aftur aš smįrķki geta ekki undirgengist žessar reglur óbreyttar og žvķ geta bankar frį slķkum rķkjum ekki veriš virkir žįtttakendur ķ samkeppnisumhverfi ESB. Tślkun sem leišir til slķkrar mismununar į milli stórra rķkja og smįrra er ótęk.
    Sé nišurstaša ESA lögš til grundvallar um įbyrgš ašildarrķkjanna į tryggingarkerfunum ęttu innistęšueigendur val um žaš hvort innistęšur žeirra vęru tryggšar af t.d. Žżskalandi eša Ķslandi. Skyldi smįrķkiš standast samkeppnina viš stórveldiš?
    Nišurstašan er žvķ sś aš séu įlyktanir ESA lagšar til grundvallar mun žaš skekkja verulega samkeppnina į hinum sameiginlega markaši eftir žvķ hvort bankastofnanir eru frį smįum rķkjum eša stórum. ESA lét hjį lķša aš fara ofan ķ žessi atriši sem skipta žó verulegu mįli aš įliti undirritašra.

Nišurstaša
    Samantekiš mį fęra rök aš žvķ aš ESA hafi ķ žessu mįli fyrst og fremst leitaš nišurstöšu sem stušlaši aš ró um starfsemi banka ķ Evrópu. Tilvķsanir til lagagreina standast ekki skošun. Aš hluta til er vitnaš til ašfaraorša sem ekki skipta mįli og sama gildir um flesta dóma dómstóls ESB sem vķsaš er til. Hins vegar fer lķtiš fyrir sjónarmišum sem styrkja ašra nišurstöšu eins og rękilega hefur veriš bent į.
    Ķ upphafi greinarinnar var sagt aš stofnuninni bęri aš taka hlutlęgar įkvaršanir į lögfręšilegum grunni įn tillits til hagsmuna ašila. Draga mį ķ efa aš žaš hafi veriš gert ķ žessu mįli. Telji menn aš endurskoša žurfi tryggingarkerfi innistęšueigenda innan ESB žį er vissulega hęgt aš taka undir žaš. En gallar gamla kerfisins verša tęplega gjaldfęršir į Ķsland. Svo viršist sem engin žjóš verši fyrir fjįrhagstjóni vegna žessarar tślkunar ESA önnur en Ķsland. Er žaš įstęšan fyrir žvķ aš okkur skortir bandamenn?
http://www.althingi.is/altext/139/s/0005.html

http://skuggathing.is/process_documents/show/948-rannsokn-a-akvordunum-stjornvalda-vegna-innstaedna-landsbanka-islands-a-evropska-efnahagssvaedinu-thingsalyktunartillaga

mbl.is Dómstólaleiš fylgir įhętta
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband